Obecnie wśród wielu osób panuje przekonanie, że udane wakacje spędzić można jedynie za granicą, gdzieś w ciepłych krajach, pod palmami i przy szumie oceanu. Z pewnością jest to wyjazd niezwykle ciekawy, ciągle jednak dość kosztowny dla przeciętnego Polaka. Czy jednak brak wystarczających środków finansowych zamyka drogę do odbycia ciekawych podróży i odpoczynku? Zdecydowanie nie. Doskonałym sposobem na spędzenie wakacji czy jakiegoś dłuższego weekendu są trochę już zapomniane wycieczki krajoznawcze. Sama nazwa tego rodzaju wypoczynku, kojarzyć się może niektórym z minioną epoką, jednak niezwykle trafnie określa to, co jest najważniejsze w takich podróżach. Przemierzamy bowiem nasz kraj po to, aby go poznawać, podziwiać i jednocześnie odpoczywać. Położenie Polski między Morzem Bałtyckim na północy, a górami na południu, zostało docenione przez wielu turystów zagranicznych. Niestety często Polacy, zapatrzeni w egzotykę, lepiej znają Hiszpanię, Tunezję czy Wyspy Kanaryjskie niż to, co jest najbliżej nich. Dlatego planując jakikolwiek wypoczynek, warto wziąć pod uwagę wycieczki krajoznawcze, które mogą zaoferować wiele niezapomnianych wrażeń. Poza ciekawym położeniem, nasz kraj posiada bogatą historię, która wiąże się z ciekawymi miejscami, położonymi czasami bardzo niedaleko. Obecnie wiele dużych miast intensywnie pracuje nad rozwojem turystyki na ich terenie. Jednak to, co najciekawsze, nie zawsze znajduje się przy drogach przelotowych, między na przykład Poznaniem a Toruniem. Czasami warto wziąć do ręki mapę, albo przewodnik turystyczny, który pomoże nam dotrzeć w miejsca niepowtarzalne, z daleka od zgiełku cywilizacji. Biura podróży proponują różne, dokładnie zaplanowane wycieczki krajoznawcze. Nie ma jednak nic wspanialszego, niż możliwość samodzielnego zaplanowania takiego wyjazdu, podczas którego docieramy tylko tam, gdzie chcemy. A możliwości atrakcyjnych wycieczek są w naszym kraju ogromne. Zanim jednak zasiądziemy do map i przewodników, warto ustalić, jaki jest główny cel planowanego wyjazdu. Czy chcemy zwiedzać od rana do wieczora, pokonywać kilometrowe szlaki, czy może relaksować się w uroczych kawiarniach i spacerować parkowymi alejami. Duży wpływ na te decyzje ma również to, z kim wybieramy się w tę podróż. Jeśli jednak te fundamentalne sprawy mamy uzgodnione, wybór miejsc jest przeogromny.
Doskonałym miejscem na dwu lub trzydniowy wyjazd jest Kazimierz Dolny. To niezwykle malownicze miasteczko w województwie lubelskim, zostało rozsławione dzięki festiwalowi filmowemu, odbywającemu się tutaj w wakacje. Wtedy przybywa tu wielu fanów kina, krytyków, a także gwiazd znanych z dużego ekranu. Jest to niezwykle odpowiedni czas dla tych, którzy przyjeżdżają podziwiać sztukę filmową. Panuje jednak wtedy w Kazimierzu ogromny zgiełk, wszędzie są tłumy turystów, ważnych osobistości. Trudno więc odnaleźć to, co jest największym walorem tego miasteczka - spokój i harmonię. Dlatego, planując wyjazd właśnie w tę okolicę, warto wybrać termin, kiedy w Kazimierzu nie ma wielkich wydarzeń artystycznych. Co prawda do miasta w wakacje ściąga wielu artystów i miłośników pięknych krajobrazów, jednak nie w takich ilościach, jak przy okazji festiwalu promowanego przez telewizję publiczną. Jeśli bowiem uda nam się dotrzeć tutaj na przykład na kilka dni w środku tygodnia, z pewnością poczujemy magię tego niezwykłego miejsca, które tworzone jest dzięki wspaniałej harmonii przyrody, krajobrazu i architektury. Wielu malarzy, mieszkających w Kazimierzu, a także przybywających tutaj z różnych stron, stworzyło najlepsze swoje dzieła, biorąc za temat pejzaż miasteczka pełnego zabytków i leżącego w otoczeniu niezrównanego, wyżynnego krajobrazu. To miasteczko, położone 140 kilometrów od Warszawy od lat przyciąga turystów swym zabytkowym rozplanowaniem urbanistycznym i renesansową zabudową. Wiele jest w mieście śladów przeszłości: skamieniałe amonity, zamek Kazimierza Wielkiego, kościół farny i urokliwe kamieniczki. Jest to miasto, które zwiedza się na piechotę. Do spacerów zachęcają również brzegi Wisły. Główne życie skupia się na rynku. Turyści spacerują lub odpoczywają w kawiarnianych ogródkach, a artyści malują i wystawiają swoje dzieła na sprzedaż. Symbolem Kazimierza stała się charakterystyczna drewniana studnia z daszkiem, stojąca na środku rynku, koguty z ciasta, a także pomnik Kundla Uniwersalnego. Tereny wokół miasteczka wchodzą w skład Kazimierskiego Parku Krajobrazowego, na terenie którego znajdują się trzy rezerwaty i 12 pomników przyrody. Teren przecinają lessowe wąwozy, występują tu ciepłolubne rośliny. Oznakowane szlaki umożliwiają liczne spacery. Wycieczki krajoznawcze organizowane w te okolice, są niezwykle interesujące. Można bowiem dotrzeć "po drodze" do wielu ciekawych miejsc. Kazimierz Dolny leży 50 kilometrów od Lublina. Przekraczając Wisłę w Puławach i podążając w kierunku Zwolenia, warto odwiedzić Czarnolas, gdzie na miejscu dawnego drewnianego dworu Jana Kochanowskiego znajduje się pałac Jabłonowskich z drugiej połowy XIX wieku. W jego murach mieści się muzeum poświęcone temu wspaniałemu renesansowemu poecie. W otaczającym go parku znajduje się obelisk i kaplica, upamiętniająca śmierć Urszulki. W miejscu gdzie rosła pamiętna czarnoleska lipa znajduje się postument z popiersiem Kochanowskiego i fragment jednego z jego trenów. Tutaj na każdym kroku czuje się historię, a rozciągający się park przenosi nas w czasy, kiedy spacerował tam Mistrz z Czarnolasu. Będąc w Kazimierzu warto również przeprawić się promem przez Wisłę do Janowca, aby zwiedzić imponujące ruiny XVI - wiecznego zamku, dwór przeniesiony ze wsi Moniaki oraz zespół drewnianych budynków folwarcznych. Podróżując w tym regionie można zatrzymać się jeszcze w Nałęczowie, które zachowało nastrój dawnego kurortu i unikalny mikroklimat. To urocze miasteczko jest znanym uzdrowiskiem z wodami mineralnymi i złożami borowiny. Koniecznie zwiedzić należy Chatę (muzeum) Stefana Żeromskiego i Muzeum Bolesława Prusa.
Ten krótki zarys wycieczki do Kazimierza Dolnego, nie wyczerpuje wszystkich atrakcji, na jakie można liczyć, decydując się na wypoczynek w tym rejonie naszego kraju. Jest jednak doskonałym przykładem, jak fascynujące mogą być samodzielnie zorganizowane wycieczki krajoznawcze. Możemy bowiem za niewielkie pieniądze odpocząć, zwiedzić ciekawe miejsca, a także niemal poczuć historię, która się tam toczyła. Taki sposób organizowania wolnego czasu jest niezwykle interesujący dla tych, którzy podczas wypoczynku, chcą dowiedzieć się czegoś nowego. Z pewnością jest to doskonały pomysł na wakacje dla rodziny z dziećmi w wieku szkolnym. Dzięki temu będą one miały możliwość wykazania się na lekcjach, nie tylko geografii, wiadomościami oraz własnymi przeżyciami, jakie wzbudził w nich kontakt z przyrodą i historią.
Z pewnością urlop spędzony w ciepłych krajach, zwłaszcza, kiedy nad Polską wiszą chmury i pada deszcz, jest miłą odskocznią od szarej codzienności i możliwością do poznania nowych kultur. Warto jednak pamiętać, aby w pogoni za ciekawymi wyjazdami zagranicznymi, nie zapomnieć o walorach naszego kraju. By w XXI wieku nie trzeba było przypominać słów, żyjącego na przełomie XVIII i XIX wieku Stanisława Jachowicza: "Cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie, co posiadacie!"